[Okolice Najbliższe]
Google
szukaj:
Menu główne
strona główna
strona artykułów
strona newsów
forum
księga gości
katalog stron
family tree
schwiebus.2002
schwiebus.2004
Ostatnio dodane
Zamknięty ołtarz
Sukiennik świeb...
Portret miasta ...
Podróże Pekaesem ...
Spod przymkniętych ...
Los Sióstr ze Schwiebus
Tajemnice ...
Boromeuszki cd.
Historia zmian..
Sala Gotycka
Wernhera ścieżkami
Kreatywni inaczej ..
Od legendy do ..
Świebodzińska legenda
Inskrypcja z 1735
Jakub Schickfus
Obrazki z przeszłości
Publikacje..
Świebodzińskie lecznictwo
Szpital
Wokół Ratusza
Odkrycie krypty
Bibliografia
Plac w przebudowie
Najazd na Ratusz
Dekret mianowania
Nowa twarz rynku
Na bruk nie wjedziesz
Odnówmy kamienice
Konsultacje
Hubertus Gabriel
Robert Balcke
Ruch wokół ratusza
Czasowy zarząd
Przesiedleńcy 1945
Izba pamiątek
Wiekowe znaleziska
Spór wokół ratusza
Co dalej ze starówką?
Granit pod ratuszem
Kronika Schickfusa
Początki - podsumowanie
Początki oświaty
Najazd Zbąskiego
Maciej Kolbe
Świebodzińska "Solidarność"
Szczątki św. Jerzego
Pieniądze na ratusz
Początki oświaty
Granit w śródm..
Sulechów retro
Nowy Rok
Życie religijne
Odpolitycznianie ...
Ulice do poprawki
Wieża Bismarcka
Kościół pw. św. M.A.
Kościół pw. N.M.P. K.P.
Zamek ...
Eberhard Hilscher
Baron J.H. v. Knigge
Z życia mieszczan
Świadectwo urodzenia
Sukiennictwo w dziejach
Żary inwestują w starówkę
Strajk w Lubogórze w 1981 r.
Początki edukacji szkolnej
Pierwsze, szkolne lata
Kresy
Koniec niemieckiego panowania
Dramatyczne wydarzenia
Historyczne początki
Ratusz się sypie
Schwiebüssen Schwibus
Dialog a badania arche
Unikalne Cmentarzyska
100 lat temu - 1904 r.
100 lat temu - 1902 r.
Aktualizacje
Ogólniak
Cmentarz miejski
Dekomunizacja ulic
PKP chce likwidować..
Przesiedleńcy 1945
100 lat temu - 1906 r.
Spuścizna po Hilscherze
Dworzec z horroru
Piszczyński Zenon
M. v. Knobelsdorff
Archeologia okolic
J.K. Sobociński
Katalog C&Co.™
A.D. 2012
zbiór własny
katalog ulic
ostatnio dodane

2012-04-15
C&Co.™ 1208
C&Co.™ 1207
C&Co.™ 1206
C&Co.™ 1205
C&Co.™ 1204
C&Co.™ 1203
C&Co.™ 1202
C&Co.™ 1201
2012-04-05
C&Co.™ 1200
C&Co.™ 1199
C&Co.™ 1198
C&Co.™ 1197
C&Co.™ 1196
C&Co.™ 1195
C&Co.™ 1194
C&Co.™ 1193
C&Co.™ 1192
C&Co.™ 1191
C&Co.™ 1190
2012-03-30
C&Co.™ 1189
C&Co.™ 1188
C&Co.™ 1187
C&Co.™ 1186
C&Co.™ 1185
C&Co.™ 1184
C&Co.™ 1183
C&Co.™ 1182
C&Co.™ 1181
C&Co.™ 1180
C&Co.™ 1179
C&Co.™ 1178
C&Co.™ 1177
C&Co.™ 1176
C&Co.™ 1175
C&Co.™ 1174
C&Co.™ 1173
C&Co.™ 1172
C&Co.™ 1171
C&Co.™ 1170
C&Co.™ 1169
C&Co.™ 1168
C&Co.™ 1167
2012-03-22
C&Co.™ 1166
C&Co.™ 1165
C&Co.™ 1164
C&Co.™ 1163
C&Co.™ 1162
C&Co.™ 1161
C&Co.™ 1160
C&Co.™ 1159
C&Co.™ 1158
C&Co.™ 1157
C&Co.™ 1156
C&Co.™ 1155
C&Co.™ 1154
C&Co.™ 1153
C&Co.™ 1152
C&Co.™ 1151
C&Co.™ 1150
2012-03-12
C&Co.™ 1149
C&Co.™ 1148
C&Co.™ 1147
C&Co.™ 1146
C&Co.™ 1145
C&Co.™ 1144
C&Co.™ 1143
C&Co.™ 1142
C&Co.™ 1141
C&Co.™ 1140
C&Co.™ 1139
C&Co.™ 1138
C&Co.™ 1137
C&Co.™ 1136
C&Co.™ 1135
C&Co.™ 1134
C&Co.™ 1133
C&Co.™ 1132
C&Co.™ 1131
C&Co.™ 1130
C&Co.™ 1129
C&Co.™ 1128
C&Co.™ 1127
C&Co.™ 1126
C&Co.™ 1125
2012-03-03
C&Co.™ 1124
C&Co.™ 1123
C&Co.™ 1122
C&Co.™ 1121
C&Co.™ 1120
C&Co.™ 1119
2012-02-27
C&Co.™ 1118
C&Co.™ 1117
C&Co.™ 1116
2012-02-26
C&Co.™ 1115
C&Co.™ 1114
C&Co.™ 1113
C&Co.™ 1112
C&Co.™ 1111
C&Co.™ 1110
2012-02-25
C&Co.™ 1109
C&Co.™ 1108
C&Co.™ 1107
C&Co.™ 1106
C&Co.™ 1105
C&Co.™ 1104
C&Co.™ 1103
C&Co.™ 1102
C&Co.™ 1101
C&Co.™ 1100
2012-02-19
C&Co.™ 1099
C&Co.™ 1098
C&Co.™ 1097
C&Co.™ 1096
C&Co.™ 1095
2012-02-17
C&Co.™ 1094
C&Co.™ 1093
C&Co.™ 1092
C&Co.™ 1091
C&Co.™ 1090
C&Co.™ 1089
C&Co.™ 1088
C&Co.™ 1087
C&Co.™ 1086
C&Co.™ 1085
2012-02-13
C&Co.™ 1084
C&Co.™ 1083
C&Co.™ 1082
2012-02-12
C&Co.™ 1081
C&Co.™ 1080
C&Co.™ 1079
C&Co.™ 1078
C&Co.™ 1077
C&Co.™ 1076
C&Co.™ 1075
C&Co.™ 1074
C&Co.™ 1073
C&Co.™ 1072
2012-02-11
C&Co.™ 1071
C&Co.™ 1070
C&Co.™ 1069
C&Co.™ 1068
C&Co.™ 1067
C&Co.™ 1066
C&Co.™ 1065
C&Co.™ 1064
C&Co.™ 1063
C&Co.™ 1062
C&Co.™ 1061
Katalog C&Co.™
A.D. 2007
2007-03-12
C&Co.™ 1057
C&Co.™ 1056
C&Co.™ 1055
C&Co.™ 1054
C&Co.™ 1053
C&Co.™ 1052
C&Co.™ 1051
2007-03-11
C&Co.™ 1050
C&Co.™ 1049
C&Co.™ 1048
C&Co.™ 1047
C&Co.™ 1046
C&Co.™ 1045
C&Co.™ 1044
C&Co.™ 1043
C&Co.™ 1042
C&Co.™ 1041
C&Co.™ 1040
C&Co.™ 1039
C&Co.™ 1038
C&Co.™ 1037
C&Co.™ 1036
C&Co.™ 1035
C&Co.™ 1034
C&Co.™ 1033
C&Co.™ 1032
C&Co.™ 1031
C&Co.™ 1030
C&Co.™ 1029
C&Co.™ 1028
C&Co.™ 1027
C&Co.™ 1026
C&Co.™ 1025
C&Co.™ 1024
C&Co.™ 1023
C&Co.™ 1022
C&Co.™ 1021
C&Co.™ 1020
C&Co.™ 1019
C&Co.™ 1021
C&Co.™ 1020
C&Co.™ 1019
C&Co.™ 1018
2007-03-08
C&Co.™ 1017
C&Co.™ 1016
C&Co.™ 1015
C&Co.™ 1014
C&Co.™ 1013
C&Co.™ 1012
C&Co.™ 1011
C&Co.™ 1010
C&Co.™ 1009
C&Co.™ 1008
C&Co.™ 1007
C&Co.™ 1006
C&Co.™ 1005
C&Co.™ 1004
C&Co.™ 1003
2007-03-06
C&Co.™ 1002
C&Co.™ 1001
C&Co.™ 1000
C&Co.™ 0999
C&Co.™ 0998
C&Co.™ 0997
C&Co.™ 0996
C&Co.™ 0995
C&Co.™ 0994
C&Co.™ 0993
C&Co.™ 0992
C&Co.™ 0991
C&Co.™ 0990
C&Co.™ 0989
C&Co.™ 0988
C&Co.™ 0987
C&Co.™ 0986
C&Co.™ 0985
C&Co.™ 0984
C&Co.™ 0983
C&Co.™ 0982
C&Co.™ 0981
C&Co.™ 0980
C&Co.™ 0979
C&Co.™ 0978
C&Co.™ 0977
C&Co.™ 0976
2007-03-02
C&Co.™ 0975
C&Co.™ 0974
C&Co.™ 0973
C&Co.™ 0972
C&Co.™ 0971
C&Co.™ 0970
C&Co.™ 0969
C&Co.™ 0968
C&Co.™ 0967
C&Co.™ 0966
C&Co.™ 0965
C&Co.™ 0964
C&Co.™ 0963
C&Co.™ 0962
C&Co.™ 0961
C&Co.™ 0960
C&Co.™ 0959
C&Co.™ 0958
C&Co.™ 0957
Inne
forum
kontakt
bannery
download
logowanie
rekomenduj nas
Menu użytkownika
Nie masz jeszcze konta? Możesz sobie założyć!
Statystyki
userów na stronie: 0
gości na stronie: 1

subskrypcja
informacje o zmianach na twój mail!
Artykuły > Świebodzin od 1945 roku > Świebodzin 1945. Życie religijne

Okolice Najbliższe
Wydanie Nr 11[105] listopad 2005

Świebodzin 1945 - Życie religijne

Do 1945 roku obszar Brandenburgii Wschodniej należał, pod względem wyznawanej przez ludność religii, do regionów ewangelickich. Spis ludności przeprowadzony w 1939 roku wykazał, że 87,9% mieszkańców zadeklarowało przynależność do kościoła ewangelickiego oraz kościołów niezależnych, a 9,6% do kościoła rzymsko-katolickiego. Strukturę oraz organizację kościoła katolickiego w Brandenburgii Wschodniej oparto na konkordacie z 14 czerwca 1929 roku i związanej z nim bulli cyrkumskrypcyjnej „Pastoralis Officii Nostri" z 13 sierpnia 1930 roku. Zgodnie z treścią tych dokumentów prawie cała Brandenburgia Wschodnia należała do wrocławskiej prowincji kościelnej. W jej granicach znalazł się również Świebodzin.

Przesunięcie polskiej granicy zachodniej nad Odrę i Nysę spowodowało diametralną zmianę stosunków wyznaniowych. Wierni oraz duchowni kościoła ewangelickiego w przeważającej części uciekli lub zostali wygnani, skutkiem czego jego działalność niemalże nie istniała. Do Brandenburgii natomiast przybyły rzesze Polaków, przeważnie katolików. Warto jednak zaznaczyć, że część z nich uważała swój pobyt na nowym terytorium za stan przejściowy.

Podobnego zdania byli przedstawiciele hierarchii kościoła rzymsko-katolickiego w Polsce, dla których sytuacja była tylko „siedzeniem na walizkach". Tymczasem stan Ziem Zachodnich i Północnych, w tym Brandenburgii Wschodniej, bardzo szybko stabilizował się. Z tego względu Kościół, musiał przygotować się do stworzenia nowej struktury organizacyjnej dla tych ziem.

Inwentarz kościelny w przeważającej części był ewangelicki. Jednak na prośby i wnioski władze przekazywały go osiedleńcom oraz księżom. Taka sytuacja, między innymi, prowadziła do zadrażnień w stosunkach z duchowieństwem niemieckim. Stan budynków był fatalny. W diecezji gorzowskiej z 243 świątyń 88 wymagało remontów generalnych. Brakowało wielu rzeczy niezbędnych w czynieniu kultu katolickiego: tabernakulów, konfesjonałów, relikwii, obrazów, paramentów kościelnych i wielu innych. Poważnym problemem był też brak duchownych polskiego pochodzenia.

Poważnym zadaniem było nakłonienie dostojników kościoła katolickiego w Niemczech do zrzeczenia się jurysdykcji kościelnej nad obszarami Niemiec, które na mocy układów poczdamskich przekazano rządowi polskiemu. Jak i przed wojną, tak i po jej zakończeniu kardynałem Polski nadal był August Hlond. W czasie wojny przebywał we Francji, gdzie aresztowano go w 1944 roku oraz w Niemczech, skąd po oswobodzeniu udał się do Watykanu. 28 czerwca 1945 roku przedstawił Sekretariatowi Stanu w Watykanie projekt powojennej organizacji kościoła katolickiego w Polsce, uwzględniający zaszłe zmiany terytorialne. 8 lipca watykańska Kongregacja do Nadzwyczajnych Spraw Kościelnych przyznała kardynałowi pełnomocnictwo do zorganizowania tymczasowej administracji kościelnej na obszarach: wolnej prałatury pilskiej, diecezji gdańskiej oraz na częściach terytoriów archidiecezji wrocławskiej, diecezji berlińskiej i diecezji warmińskiej, które znalazły się pod zarządem władz polskich.

Miesiąc później kardynał powołał 5 polskich administratorów apostolskich określając obszary ich jurysdykcji. Wydane dokumenty były w zasadzie jednobrzmiące. Oto fragmenty jednego z nich, który otrzymał ksiądz biskup Edmund Nowicki:

„Na mocy specjalnych uprawnień udzielonych Nam przez Stolicę Apostolską (...) ustawiamy (...) Księdza obszarów, które obecnie podlegają Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej: obszary prałatury „nullius" schneidemilskiej lub pilskiej: obszarów tej części archidiecezji wrocławskiej, które graniczą ze środkowym biegiem rzeki Odry, a dziś należą do województwa poznańskiego; obszarów tej części diecezji berlińskiej, które leżą tak po wschodniej i zachodniej stronie rzeki Odry, a które podlegają rządowi Rzeczypospolitej Polskiej".

Oficjalna nazwa nowej diecezji brzmiała Administracja Apostolska Kamieńska, Lubuska i Prałatury Pilskiej. Siedzibą jej został Gorzów. W granicach nowej diecezji znalazł się Świebodzin.

Polscy administratorzy objęli swe urzędy 1 września. Tymczasem zostali oni nie uznani przez Radę Ministrów, która dodatkowo 12 września wypowiedziała jednostronnie konkordat. Fakty te niewątpliwie wymierzone przeciw Kościołowi, wywołały protest ze strony Episkopatu.

Do 1945 roku Świebodzin był miastem dwuwyznaniowym, miasto było w dużym stopniu wyludnione, nad pozostałą grupą mieszkańców oraz stale napływającymi osadnikami duchową opiekę sprawował katolicki proboszcz parafii p. w. św. Michała Archanioła, ksiądz Muller z pochodzenia Niemiec. Taka sytuacja trwała do drugiej połowy maja gdy do miasta przybył wraz z kolejnym transportem przesiedleńców ksiądz Piotr Janik, pochodzący z Brzeżan, który zamieszkał w plebani. Ksiądz Janik właściwie od zaraz rozpoczął swą duchową posługę. Oto jak wspomina pierwsze miesiące w mieście:

„cały maj i czerwiec siedzę spokojnie, będąc jedynym księdzem polskim na przestrzeni Zbąszynek - Słubice (...) gdzie tylko mogę i dokąd tylko mogę jeżdżę, by zaspokoić potrzeby duchowe Polaków przybywających coraz liczniej na Ziemie Odzyskane...".

Początkowo księża pomagali sobie w pracy, lecz 30 czerwca ksiądz Muller opuścił Świebodzin. Ksiądz Janik do sierpnia pracował w parafii sam. 6 lipca otrzymał z Kurii we Wrocławiu jurysdykcję na Świebodzin i najbliższą okolicę. Powstała w ten sposób parafia miejska.

Miesiące letnie ksiądz Janik poświęcił remontowi kościoła p. w. św. Michała Archanioła. Swą opieką otoczył również pozostałe kościoły oraz klasztor pocysterski w Paradyżu. W sierpniu do parafii przyjechał ksiądz Artur Marynowski. W tym samym miesiącu założono pierwsze w parafii stowarzyszenie religijne - Żywy Różaniec. W krótkim czasie wstąpiło do niego około tysiąca parafian.

Zbliżający się rok szkolny 1945/46 spowodował, że proboszcz nawiązał kontaktu z Kuratorium Okręgu Szkolnego w Poznaniu i został prefektem w Środzie Wielkopolskiej. Jednak ze względu na pracę w Świebodzinie udzielono mu płatnego urlopu oraz umożliwiono prowadzenie lekcji religii w świebodzińskich szkołach.

Ostatni kwartał 1945 r. zaowocował powstaniem wielu stowarzyszeń i organizacji religijnych. W dniu 16 października przyjechały z Poznania Siostry Pasterki, dzięki którym zaadaptowano jeden z budynków plebani na przedszkole. Otworzono je 1 listopada. Było ono pierwszym w diecezji. W listopadzie powstały również Kółko Ministranckie, Sodalicje Mariańskie Młodzieży Męskiej oraz Żeńskiej oraz pierwszy na Ziemi Lubuskiej chór p.w. św. Cecylii.

Tymczasem 8 grudnia z parafii odszedł na samodzielną placówkę w Opalewie ks. Marynowski. Jednak na jego miejsce brakowało zmiennika. Ksiądz Janik aż do marca następnego roku samotnie sprawował opiekę nad 3 szkołami, miastem oraz 21 wioskami w promieniu 21 km.

Pod koniec marca 1946 r. Świebodzin przeżył ważne wydarzenie religijne oraz polityczne. W związku w pierwszą rocznicą „objęcia" przez władze polskie powiatu, do miasta przybyli ks. bp E. Nowicki, wojewoda poznański Feliks Widy-Wirski, sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PPR Jan Izydorczyk. W trakcie obchodów rocznicowych postawiono i poświęcono krzyż na cmentarzu kościelnym. Podczas święcenia biskupowi asystował wojewoda.

Działalność duszpasterska ks. Janika niewątpliwie była cząstką procesów integracji społecznej, repolonizacji, polonizacji oraz rekatolizmu byłych niemieckich prowincji wschodnich. W tym bowiem ujęciu należy rozpatrywać poczynania Episkopatu Polski dla szybkiej organizacji życia religijnego oraz struktury kościoła rzymsko - katolickiego na Ziemiach Zachodnich i Północnych.

Waldemar Wachowski


komentarz[0] |

© 2001-2012 by Robert Ziach C&Co. A.G.™ ® 2012 by Schwiebus.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone.

0.017 | powered by jPORTAL 2