Jakiś czas temu, całkiem nie przypadkiem wpadł mi w ręce numer 12 Poznańskiego Dziennika Wojewódzkiego z 1945 r. Znalazło się w nim obwieszczenie Wojewody Poznańskiego, Pełnomocnika Okręgowego Rządu Rzeczpospolitej Polskiej dla Ziem Odzyskanych z dnia 3 listopada 1945 r. dotyczące nazw miejscowości na terenach odzyskanych i administracyjnie przyłączonych do Województwa Poznańskiego (tutaj dostępne w całości).

Był to spis wszystkich miejscowości (miast i gmin jednostkowych) powiatów Ziem Odzyskanych administracyjnie przyłączonych do Województwa Poznańskiego, ustalający administracyjnie nazwy polskie tych miejscowości, którymi odtąd należało się posługiwać.

Ze względów oczywistych obwieszczenie podpisane przez Wojewodę Poznańskiego, dr. Widy-Wirskiego najbardziej interesowało mnie w części poświęconej powiatom sulechowsko-świebodzińskiemu i sulęcińskiemu. Kształt terytorialny obecnego powiatu świebodzińskiego dalece odbiega swymi granicami od ówczesnego tworu administracyjnego - tematem kształtowania się tych granic warto przyjrzeć się oddzielnie - jednak moją uwagę przykuło kilka zupełnie obco brzmiących nazw miejscowości z najbliższego otoczenia naszego miasta.

Już sama pisownia nazwy miasta "Schwiebuss" jest odmienna do tej której używano przed IIWŚ. Nie natknąłem się na taką pisownię w żadnym opracowaniu. Nie użyto takiej formy w "Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego..." autorstwa (tej części) E. Callier'a, wydanym w Warszawie w roku 1890, nie wymienia jej Wiesław Zdanowicz w swoim „Kalendarium z dziejów Świebodzina”, ani też Marek Nowacki w opracowaniu "Dlaczego Świebodzin jest Świebodzinem" w którym podejmuje próbę wywiedzenia nazwy naszego miasta. Dwa „s” pojawia się bardzo często w różnych, łacińskich, niemieckich i polskich wersjach językowych nazwy miasta, być może użyta w obwieszczeniu forma ma bardzo proste, gramatyczne wytłumaczenie – w co jednak wątpię. Proszę o ewentualne wskazówki.

Starepole dziś Staropole, Sczaniec - Szczaniec, Toruń Lubuski to niewątpliwie Torzym, Debrznica to Drzewce, no a Wygonu z Poznania nie zauważyli... Uważni czytelnicy z pewnością znajdą w tym tekście jeszcze wiele, wiele ciekawostek. Polecam

rz