www.schwiebus.pl

:: Schlichtingowie w Rzeczycy
Artyku dodany przez: schwiebu (2005-09-13 14:58:10)


Schlichtingowie w Rzeczycy

安iebodzi雟ka Gazeta Powiatowa
Wydanie 4 [112] kwiecie 2001 r.

Pierwsze wzmianki o Rzeczycy
Nie wiemy prawie nic o pocz徠kach Rzeczycy, cho na podstawie danych ko軼ielnych mo瞠my s康zi, 瞠 miejscowo嗆 ta istnia豉 ju przynajmniej w XIV stuleciu. Znamy bowiem u zarania wieku nast瘼nego kilka fakt闚 m闚i帷ych o tamtejszym ko軼iele parafialnym, jego uposa瞠niu i przywilejach („Richardivilla"). Istnia r闚nie w okolicy m造n wodny, nazywany ma造m, dzier瘸wiony przez mieszczan 鈍iebodzi雟kich, a zobowi您any na podstawie przywileju ks. Wac豉wa z roku 1418, do dostarczania okre郵onej ilo軼i zmielonego zbo瘸 na rzecz miasta. Przywilej ten rozszerzy ks. Henryk XI w roku 1469, nakazuj帷 nieodp豉tny przemia ziarna, pochodz帷ego z upraw miejskich (Nowacki 1964; Knispel 1765; Zerndt I).
Pierwszym odnotowanym w豉軼icielem Rzeczycy by Hans v. Nostitz, przez wiele lat wierny stronnik ksi捫徠 瘸ga雟ko-g這gowskich i w latach 1491 (1495)-1509 starosta okr璕u 鈍iebodzi雟kiego. By mo瞠 otrzyma on dobra rzeczyckie jako grunty pozostaj帷e nadal w dyspozycji w豉dc闚 ksi瘰twa (Sinapius 1720). Von Nostitz闚 zast徙i豉 w Rzeczycy, w bli瞠j nieznanych okoliczno軼iach, ale na pewno jeszcze w pocz徠kach XVI wieku, rodzina v. Schlichting. W otoczeniu las闚 i na skraju doliny, na cyplu wchodz帷ym w wody J. Lubinickiego zbudowali oni dobrze umocniony zamek, odci皻y od l康u mostem zwodzonym (J. v. Roy 1975).

Herb rodziny Schlichting
Herb rodziny Schlichting

Spolszczona linia Schlichting闚
Schlichtingowie (w brzmieniu spolszczonym - Szlichtyngowie) to stara szlachta pochodz帷a z ks. Anhalt, od dawna posiadaj帷a maj徠ki na 奸御ku. Trwa造mi jej gniazdami rodowymi w XV wieku by造 miejscowo軼i Bucze, Gry篡na (do po. XVII w.), a potem Topor闚, Kosobudz i Staropole (w XVI w.). Pierwszymi natomiast znanymi z imienia byli m.in. Jan, w豉軼iciel w roku 1412 G鏎 oraz Kaspar, kt鏎y w 1477 r. kupi Radowice k. Sulechowa, a nast瘼nie Jeziory, Ojerzyce (utrzymane przez boczn lini do pocz. XVII w.) i interesuj帷 nas Rzeczyc. Jego syn, r闚nie Kaspar, absolwent uniwersytetu we Frankfurcie, tytu逝j帷y si „z Jezior", uchodzi za w豉軼iciela Opalewa, Kupienina, K瘼ska oraz Witynia. Ws豉wi si wraz z bratem Friedehelmem z Toporowa darowizn na rzecz przytu趾u dla biednych w 安iebodzinie (1527) oraz, niestety, zab鎩stwem mieszka鎍a Nied德iedzia - Matza Welkera, po kt鏎ym wdowie i jego dzieciom, na mocy wyroku s康u dworskiego z roku 1530, musia ufundowa odpowiednie uposa瞠nie pieni篹ne (Zerndt II). Uwa瘸ny jest on r闚nie za protoplast wszystkich Szlichting闚, maj帷ych maj徠ki na zachodnich obrze瘸ch Wielkopolski. Jego syn Ambro篡 bowiem, poprzez ma鹵e雟twa z J. Leszczy雟k i H. Glaubicz i J. Golcz, opr鏂z Jezior i Rzeczycy, dziedziczy r闚nie Przytoczn w ok. Skwierzyny. Same dobra rzeczyckie przesz造 nast瘼nie na najstarszego syna Ambro瞠go - Bart這mieja, kt鏎y kieruj帷 tak瞠 swe zainteresowania ku Rzeczypospolitej, naby w roku 1578 wsie Bukowiec i ζgowiec na ziemi mi璠zyrzeckiej, tworz帷 drug, najwa積iejsz polsk ga陰 rodu pisz帷 si a do wsp馧czesnych czas闚 „z Bukowca". Natomiast jego potomek - Karol z Jezior, kupi w 1614 roku cz窷 d鏏r w Kosieczynie, funduj帷 tu kolejne polskie gniazdo rodowe i daj帷 pocz徠ek wielkiej ordynacji w Szlichtyngowej. Zwi您ki z Polsk mieli tak瞠 inni wsp馧rodacy Kaspara, m.in. Jan z Ob這tnego, odnotowany w Poznaniu w latach 1508-1510 oraz jego nast瘼ca - Fryderyk Wilhelm, w roku 1548 student Akademii w Krakowie (Kozierowski 1929; Dworzaczek 1938).

Kasper Schlichting (Wierzbiczany)
Kasper Schlichting (Wierzbiczany)

Powr鏒 do tradycji niemieckich
Po zmar造m w roku 1599 Bart這mieju Rzeczyc przej掖 kolejny Kaspar v. Schlichting, rotmistrz i radca margrabiego brandenburskiego oraz fundator nowego ko軼io豉 w wiosce. 荑 protestant, rycerz zakonny, by do鈍iadczonym 穎軟ierzem, s璠zi w G這gowie i przez 33 lata deputowanym 鈍iebodzi雟kim. Zosta pochowany w roku 1620 obok rzeczyckiego ko軼io豉, w kt鏎ym ufundowano mu okazale epitafium, a posta uwieczniono na obrazie olejnym jeszcze z roku 1600. Bez瞠nny i bezdzietny dziedzic Rzeczycy zdecydowa o niepodzielno軼i swojego maj徠ku, tworz帷 tu majorat - siedzib najstarszego reprezentanta rodu v. Schlichting. Pierwszym seniorem by prawdopodobnie Filip v. Schlichting. z niedawno nabytej cz窷ci maj徠ku Lubinicko, kt鏎y przej掖 zniszczony w czasie wojny 30-letniej zamek i na jego miejscu zbudowa du瞠 zabudowania gospodarcze (1635). Odt康 przez ponad 100 lat maj徠ek pozostawa nie zamieszkany, a tylko na jego polach gospodarzyli kolejni jego w豉軼iciele: Kaspar Adam z Przytocznej, Kaspar Henryk z Lubinicka, Melchior Fryderyk z Mysz璚ina (zakupionego w pocz. XVIII w.), Maksymilian Filip z Lubinicka, Maksymilian z υchowa. W roku 1761 rozpocz窸a si d逝ga odbudowa Rzeczycy i pobliskiego m造na. Zako鎍zy j Jan Emanuel, nowy, sta造 w豉軼iciel maj徠ku, kt鏎y w roku 1827 wybudowa tu stylowy dw鏎, z okaza造m kompleksem folwarcznym i pi瘯nym parkiem. Jego potomkowie w linii prostej dziedziczyli odt康 dobra ziemskie w Rzeczycy, kultywuj帷 m.in. stare tradycje hodowli owiec. Decyzj rady rodzinnej z 8 wrze郾ia 1866 roku podtrzymano w dalszym ci庵u obowi您ywanie regu造 senioratu z czas闚 Kaspara i na jego mocy w 1899 roku maj徠ek rzeczycki przej窸a, obecna tu do roku 1945, linia „wolnych pan闚" v. Schlichting z okolic Gubina. W ten spos鏏 przez ponad 400 lat Rzeczyca pozostawa豉, mimo cz瘰tego braku potomk闚 i wielu innych trudno軼i (np. sprzeda Lubinicka i Mysz璚ina w pocz. XIX w.), w r瘯ach jednej rodziny. Dzi pozosta po tej bogatej tradycji fragment zniszczonego cmentarza rodzinnego i ju tylko wspomnienie po, wyposa穎nym w my郵iwskim gu軼ie, dworze (J. v. Roy; Zerndt 1926).

Marek Nowacki
Muzeum Reginalne w 安iebodzinie



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=84