www.schwiebus.pl

:: Genowefa Ab豉瞠j
Artyku dodany przez: schwiebu (2005-07-03 20:48:02)

Genowefa Ab豉瞠j (23.03.1918 r. - 08.06.1988 r.)


Opty.info
Andrzej Medy雟ki

Genowefa Ab豉瞠j urodzi豉 si w Aszchabadzie 23 marca 1918 r. w rodzinie Juliana i Zofii Ab豉瞠j. W nast瘼nym roku rodzina przenios豉 si z Turkmenii do niepodleg貫j Polski i osiad豉 w okolicach Nowogr鏚ka na Wile雟zczy幡ie, w rodzinnych stronach Juliana, gdzie mia niewielkie gospodarstwo rolne . Ojciec Genowefy by policjantem, matka prowadzi豉 dom i wychowywa豉 czw鏎k dzieci. To w豉郾ie matka potrafi豉 zaszczepi swoim dzieciom poszanowanie prawd wiary i mi這軼i do ojczyzny. W 1937 r. Genowefa uko鎍zy豉 Gimnazjum im. Adama Mickiewicza ( prowadzi豉 dru篡n harcerek) i rozpocz窸a studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W czerwcu 1939 r. zda豉 wszystkie egzaminy ko鎍z帷e drugi rok studi闚. Wybuch wojny zmieni 篡cie ca貫j rodziny. Julian Ab豉瞠j bra udzia w kampanii wrze郾iowej i po kl瘰ce przedosta si na Litw. Po wkroczeniu Sowiet闚 do tego kraju zosta wraz z innymi Polakami wywieziony do Rosji i osadzony w 豉grze. M這dszy brat Genowefy - Leon zgin掖 jako 穎軟ierz 27. Pu趾u U豉n闚 pod Lwowem w pa寮zierniku 1939 r. W kwietniu 1940 r. rodzina Ab豉瞠j闚 zosta豉 deportowana do Kazachstanu i osadzona w ko販hozie Rudnikowa. Na 22- letniej Geni spoczywa obowi您ek utrzymania matki i rodze雟twa. Uko鎍zy豉 kurs traktorzystki-kombajnistki i w tym charakterze pracowa豉 w ko販hozie. Ca貫 zebrane plony by造 oddawane "dla kraju". Mieszka鎍y ko販hozu musieli kra嗆, 瞠by prze篡. Taka sytuacja k堯ci豉 si z zasadami wyznawanymi przez Genowef i jej rodzina g這dowa豉. W trudnych chwilach podtrzymywa這 j na duchu Pismo 安i皻e, kt鏎e uda這 si jej przewie潭 z Nowogr鏚ka. W tych nieludzkich warunkach 篡cia i potwornej n璠zy, ko販ho幡icy zmuszani byli do udzia逝 w szkoleniach prowadzonych przez miejscowego sekretarza partii komunistycznej. Genowefa 豉twiej znosi豉 ten dodatkowy ci篹ar dzi瘯i codziennemu kontaktowi ze s這wem Bo篡m. Na zes豉niu matka zapada na ci篹k chorob i umiera. Wkr鏒ce po tym nieoczekiwanie przychodzi wiadomo嗆, 瞠 w szpitalu w pobliskim Aktiubi雟ku przebywa ich ojciec.

Pojecha豉 tam po niego i zabra豉 wyniszczonego g這dem i chorob do ko販hozu. Na wie嗆 o formowaniu si Wojska Polskiego w 1944 r., postanawia podj望 prac przy armii, jako jedynej mo磧iwo軼i powrotu do Polski. Pracuje jako piel璕niarka w polskim domu dziecka w Aktiubi雟ku i po staraniach wraz z frontem udaj si jej wywie潭 polskie sieroty do wymarzonego kraju.

Po powrocie do Polski kontynuowa豉 studia medyczne na Uniwersytecie Pozna雟kim. Uko鎍zy豉 je w 1949 r. i dosta豉 nakaz pracy w Szpitalu Powiatowym w Szamotu豉ch. Zrobi豉 specjalizacj w ginekologii, przyjmowa豉 porody i przekonywa豉 o warto軼i 篡cia kobiety, kt鏎e nie chcia造 urodzi dzieci. Bra豉 czynny udzia w 篡ciu Ko軼io豉, zna豉 wielu ludzi, kt鏎zy adoptowali niechciane dzieci. W ten spos鏏 uratowa豉 篡cie setce dzieci. W tym samym czasie zrobi豉 drug specjalizacj - chirurgi mi瘯k.

Po dziesi璚iu latach pracy dochodzi do ostrego konfliktu z prze這穎nymi. Dr Ab豉瞠j jako osoba o wysokim morale katolickim i swojej chrze軼ija雟kiej etyce 陰czonej nierozerwalnie z etyk lekarsk odmawia wykonywania zabiegu usuni璚ia ci捫y. Tak wi璚 praca w Szamotu豉ch staje si niemo磧iwa, tym bardziej, 瞠 rozpoczyna si ostra nagonka na ni w lokalnej prasie. Postanawia wtedy zrealizowa ju wcze郾iej podj皻y zamiar, rezygnuje z pracy i dzi瘯i pomocy ze strony Ko軼io豉 w 1960 r. podpisuje kontrakt na prac misyjn w Ugandzie. Pracuje w szpitalu po這積ym w afryka雟kim buszu w Naggalama ko這 Nikifumy, a p騧niej w Fort Portal, tak瞠 w Ugandzie. Pe軟i funkcj lekarza po這積ika, zajmuje si jednocze郾ie nauczaniem swych czarnych pomocnic elementarnych zasad medycyny i epidemiologii. Uczy rozumienia naczelnego przykazania katolicyzmu - mi這軼i bli幡iego.

Po wyga郾i璚iu pi璚ioletniego kontraktu dr Ab豉瞠j wraca do Polski i natrafia na trudno軼i - wykre郵ono j z rejestru obywateli PRL. Musia豉 ponownie stara si o wyrobienie dowodu. Po powrocie odwiedzaj帷 kole瘸nk z Nowogr鏚ka mieszkaj帷 teraz w 安iebodzinie, dowiedzia豉 si, 瞠 tutejsze Sanatorium Rehabilitacyjno- Ortopedyczne pilnie poszukuje lekarza ze znajomo軼i j瞛yka angielskiego. Przyj窸a tam prac. Zrobi豉 kolejn specjalizacj, chirurga - ortopedy i obj窸a stanowisko ordynatora Oddzia逝 Ortopedia III, na kt鏎ym leczono dzieci do 6 roku 篡cia. Specjalno軼i jej staj si operacje stawu biodrowego dzieci i niemowl徠. Osi庵a znakomite rezultaty. Uwa瘸豉, 瞠 dzieci leczy trzeba r闚nie mi這軼i. Poczucie mi這軼i i po鈍i璚enia umia豉 zaszczepi w鈔鏚 pracownik闚 swojego oddzia逝. Mali pacjenci traktuj j jak osob najbli窺z, zast瘼uj帷 im w chwilach cierpienia matk.

Doktor Ab豉瞠j nie ogranicza si w swojej pracy medycznej i wychowawczej tylko do etatu w Wojew鏚zkim Zespole Rehabilitacyjnym, lecz tak瞠 od 1972 r. podejmuje dzia豉lno嗆 w Katolickiej Poradni Rodzinnej przy parafii 鈍. Micha豉. " Nie zabija 篡cia pocz皻ego", to g堯wna idea wyk豉d闚, z kt鏎ymi je寮zi r闚nie do Polak闚 zatrudnionych w by造m NRD. Przez 16 lat przekazuje swa chrze軼ija雟k nauk parom wst瘼uj帷ym w zwi您ki ma鹵e雟kie. Jej praktyka lekarska i wielkie do鈍iadczenie 篡ciowe wskazywa造 na fakt, 瞠 leczy trzeba nie tylko cia這, leczy豉 wi璚 r闚nie chore sumienia przysz造ch rodzic闚. Uczy豉 mi這軼i, po鈍i璚enia i odpowiedzialno軼i, gdy w takiej atmosferze mog造 si rodzi i bezpiecznie rozwija dzieci - dobro, kt鏎e ceni豉 najwy瞠j. Ca貫 jej 篡cie toczy這 si wok馧 sanatorium i poradni. By豉 bardzo obowi您kowa i w prac wk豉da豉 wiele wysi趾u, nawet wtedy, gdy zdrowie zacz窸o szwankowa. M這do嗆 na katordze, prze篡cia osobiste oraz intensywna praca zawodowa os豉bi造 serce pani doktor. W latach 80 coraz cz窷ciej choroba odrywa豉 j od codziennych zaj耩. Mimo emerytury nie potrafi豉 odpoczywa, nie wyobra瘸豉 sobie 篡cia bez mo磧iwo軼i s逝瞠nia ludziom.

W uznaniu zas逝g w obronie 篡cia Ojciec 安i皻y Jan Pawe II uhonorowa Genowef Ab豉瞠j Krzy瞠m Pro ecclesia et pontifice. Odznaczanie wr璚zy jej 4 kwietnia 1988 r. w ko軼iele 鈍. Micha豉 Archanio豉 w 安iebodzinie 闚czesny biskup ordynariusz J霩ef Michalik. Od w豉dz 鈍ieckich otrzyma豉 tak瞠 medal 40-lecia PRL. Zmar豉 8 czerwca 1988 r. Pozosta豉 w pami璚i ludzi, kt鏎zy j znali, jako cz這wieka wielkiej pracy, niez這mnych zasad i ca趾owitego podporz康kowania swego 篡cia innym. Mieli鄉y szcz窷cie go軼i dr Ab豉瞠j jako honorowego cz這nka "Grupy Opty" na kilku naszych zlotach m. in. 1979 w Warszawie, w 1981 r. w ζgowie i w 1984 r. w Prze豉zach. By豉 dla nas wielkim autorytetem moralnym. Z uwag s逝chali鄉y jej opowie軼i o Afryce i pracy misyjnej. Zosta豉 w naszej pami璚i jako osoba umiej帷a znale潭 u鄉iech i dobre s這wo w ka盥ej sytuacji.

(Opracowano na podstawie pracy Walentyny Galimowskiej oraz S這wnika biograficznego 安iebodzinian - notka aut. 畝nkowska)





安iebodzi雟ka Gazeta Powiatowa
Wydanie Nr 4 [160] kwiecie 2005
Wspomnienie

Genowefa Ab豉瞠j urodzi豉 si w 1918 roku w Aszchabadzie, na pograniczu Afganistanu i Turkmenii. Jako ma貫 dziecko przenosi si z rodzicami do Nowogr鏚ka, sk康 pochodzi jej ojciec. Szko喚 podstawow i gimnazjum uko鎍zy豉 w Nowogr鏚ku. Zd捫y豉 jeszcze w 1939 r. zaliczy dwa lata medycyny na Uniwersytecie Stefana Batorego w Wilnie. W 1940 r. ojca wywieziono do obozu, a reszt rodziny do Kazachstanu. Przysz豉 lekarka mia豉 wtedy 22 lata i na jej barki spad ci篹ar utrzymania rodziny. Matka by豉 ci篹ko chora i wkr鏒ce potem zmar豉. Razem z m這dsz siostr same wykopa造 jej gr鏏, gdzie le篡 do dzi. Genowefa Ab豉瞠j zosta豉 w闚czas traktorzystk w ko販hozie. Byli tam te inni Polacy, kt鏎zy kiedy przyszli do niej z gar軼i m彗i i poprosili, aby zrobi豉 im kluski. Pokaza豉 im wtedy czarne od ci篹kiej pracy r璚e i zapyta豉, jak ma to zrobi. Odpowiedzieli, 瞠 to nic nie szkodzi. Potem wszyscy 瘸rtowali, 瞠 kluski si uda造, a Pani Doktor wybiela造 r璚e. By這 jej bardzo ci篹ko, ale si nie poddawa豉. Si喚 czerpa豉 z cudem zachowanego Pisma 鈍.

Genowefa Ab豉瞠j
Dr Genowefa Ab豉瞠j - za這篡cielka Poradni 砰cia Rodzinnego.

W 1946 roku z rodzin i grup polskich dzieci, kt鏎ych by豉 opiekunk, wraca do kraju. Ojciec z rodze雟twem osiedla si w K這dzku. Ona sama, dzi瘯i pomocy zaprzyja幡ionego kap豉na, kontynuuje studia medyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Ko鎍zy je w 1949 roku i dostaje nakaz pracy w szpitalu powiatowym w Szamotu豉ch. Specjalizuje si w ginekologii. T逝maczy kobietom, 瞠 dzieci nie wolno zabija; za豉twia adopcje ratuj帷 w ten spos鏏 ok. 100 dzieci od 鄉ierci.

Ko鎍zy drug specjalizacj - chirurgi mi瘯k i studiuje psychologi na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W tym czasie (1960 r.) otrzymuje polecenie przerwania ci捫y i m闚i „nie". Zostaje zwolniona z pracy i decyduje si na podpisanie 5-letniego kontraktu na prac misyjn w Ugandzie.

Pracuje w szpitalu Naggalama ko這 Nikifuny, p騧niej w Fort Royal. Jest jedynym lekarzem w promieniu prawie 400 km. Robi wszystko, aby pom鏂 cierpi帷ym, 陰cznie z rwaniem z瑿闚. Pacjenci byli przewa積ie bardzo biedni i nie mieli pieni璠zy, aby jej zap豉ci. Dlatego starali si odwdzi璚zy Pani Doktor na inne sposoby, m.in. zdarzy這 si, 瞠 przyprowadzili jej koz, kt鏎 musia豉 przyj望, inaczej ofiarodawcy bardzo by si obrazili.

Wraca do Polski w 1965 roku i osiedla si w 安iebodzinie, gdzie dr Lech Wierusz przyjmuje j do pracy do s造nnego w kraju i za granic Sanatorium Rehabilitacyjno-Ortopedycznego. Zdobywa specjalizacj chirurga kostnego i zostaje ordynatorem Ortopedii III - oddzia逝, na kt鏎ym leczone s najm這dsze dzieci w wieku od kilku miesi璚y do sze軼iu lat. Uwa瘸豉, 瞠 dzieciom nie wystarcz same lekarstwa. Trzeba je leczy tak瞠 mi這軼i, 篡czliwo軼i, dobrym s這wem, u鄉iechem. Dzieci przez ni operowane d逝go przebywa造 w tzw. „gipsach biodrowych", dlatego Pani Doktor zawsze pilnowa豉, aby dziecko nie by這 w depresji, nie p豉ka這 i nie mia這 mokro.

Wielka Tr鎩ka 安iebodzina: dr Lech Wierusz, prof. Jan Soboci雟ki, dr Genowefa Ab豉瞠j na pikniku Grupy „OPTY” w ζgowie (1981 r.)
Wielka Tr鎩ka 安iebodzina: dr Lech Wierusz, prof. Jan Soboci雟ki, dr Genowefa Ab豉瞠j na pikniku Grupy „OPTY” w ζgowie (1981 r.)

Od 1972r. przez 16 lat kierowa豉 Katolick Poradni Rodzinn dla dekanatu 鈍iebodzi雟kiego. Razem ze 酥. dr Alin Rzewusk wyjecha豉 nawet do Polak闚 mieszkaj帷ych w b. NRD, gdzie organizowa豉 spotkania dla m這dzie篡 nt. 鈍iadomego macierzy雟twa i 鈍i皻o軼i 篡cia pocz皻ego.

W uznaniu zas逝g w obronie 篡cia pocz皻ego otrzymuje od Papie瘸 Jana Paw豉 II medal „Pro ecclesia et pontifice" (za zas逝gi dla Ko軼io豉 i papie瘸). Jest ju ci篹ko chora, kiedy 4 kwietnia 1988 r. otrzymuje medal (jest drug osob ze 安iebodzina, obok 酥. prof. Jana Soboci雟kiego, kt鏎a otrzymuje to odznaczenie). Umiera 8 czerwca 1988 roku.
Poradnia 砰cia Rodzinnego dekanatu 安iebodzin przy parafii 鈍. Micha豉 Archanio豉 przyj窸a imi dr Genowefy Ab豉瞠j.

Redakcja serdecznie dzi瘯uje Pani Walentynie Galimowskiej za udost瘼nienie pracy dyplomowej, na podstawie kt鏎ej zosta這 opracowane wspomnienie.

Bo瞠na Sieciechowicz



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=60