www.schwiebus.pl

:: Jakie tajemnice kryje zielonogórski ratusz
Artyku dodany przez: schwiebu (2007-06-29 21:26:38)

Jakie tajemnice kryje zielonogórski ratusz

Gazeta.pl
6 kwietnia 2007 r.

Archeolodzy i konserwatorzy prze¶wietlili zielonogórski ratusz: budowla jest gotycka, wie¿ê zbudowano wraz z g³ówn± bry³±, a piwnice wykopano znacznie pó¼niej, ni¿ s±dzili¶my do tej pory.


Fot. Marcin Olejniczak / AG
Ods³oniête stare fragmenty ratusza

- To by³y ¿mudne badania. Zasiêgali¶my opinii historyków sztuki, architektów, musieli¶my kojarzyæ wiele faktów - mówi dr Andrzej Legendziewicz z Politechniki Wroc³awskiej. - Ale dziêki temu mo¿emy z ca³± pewno¶ci± stwierdziæ, ¿e zielonogórski ratusz jest gotycki i powsta³ w XV w. na planie prostok±ta o wymiarach 13 na 34 m. Mia³ wysok±, sze¶ciokondygnacyjn± wie¿ê od wschodu oraz bogato zdobion± elewacjê zachodni± i frontow±, no i wysoki dach - dodaje.

Prace trwa³y kilka miesiêcy i kosztowa³y 1 mln z³. Dziêki temu teraz mo¿emy ogl±daæ j± w ca³ej okaza³o¶ci w klatce schodowej Urzêdu Stanu Cywilnego. Powierzchniê ¶cian zmyto strumieniami pary wodnej, wyspoinowano tak, jak to robili rzemie¶lnicy w XV w.

W pi±tek do ratusza na spotkanie z naukowcami przysz³o ponad stu amatorów miejscowej historii, spragnionych sensacyjnych odkryæ. Przekonali siê, jak niewiele wiedzieli¶my o historii naszego ratusza. Ma³o kto doszukiwa³ siê gotyku w obecnej klasycystycznej bryle z prze³omu XVIII i XIX w. Otó¿ ratusz otynkowano wewn±trz i na zewn±trz w XVII w. Dopiero kilkana¶cie lat temu, po skuciu niewielkiego fragmentu tynku, wysz³o na jaw, ¿e ratusz jest starszy ni¿ s±dzono. Po odkryciu w 2004 r. starych piwnic (okaza³y siê piwnicami budynków przylegaj±cych do ratusza), postanowiono dok³adniej przebadaæ bry³ê budowli. Doskona³± ku temu okazj± by³ generalny remont czê¶ci ratusza, gdzie mie¶ci siê sala sesyjna Rady Miasta i Urz±d Stanu Cywilnego. Prace ruszy³y latem ub.r. Gdy robotnicy skuli tynk na ¶cianie przy schodach, wy³oni³a siê gotycka ¶ciana, która okaza³a siê szczytow± z XV w. Ci±gnie siê ona od piwnic przez trzy kondygnacje. Przez lata nak³adano na ni± jednak kolejne warstwy tynku i zatraci³a swój charakter. ¦ciana ma ponad metr grubo¶ci.

Dwa ³uki na parterze s± pozosta³o¶ci± po przej¶ciu miêdzy ówczesnym ratuszem a kupieckimi halami targowymi. Miêdzy dwoma budynkami by³a przerwa, w której sta³y ³awy chlebowe. Tam te¿ sta³ prêgierz. Wy¿ej natomiast doskonale zachowa³y siê ozdobne blendy zwieñczone ³êkami kotarowymi, typowymi dla gotyku. Zachowa³a siê te¿ czê¶æ szczytu widoczna na drugim piêtrze. To, co zosta³o, nie oddaje jednak prawdziwej wysoko¶ci budynku. ¦ciana ta mia³a a¿ 24 m.

Dlaczego dopiero teraz ustalono w³a¶ciwy wiek ratusza? - W 1651 r. ratusz sp³on±³, a z nim zniszczone zosta³y wszystkie dokumenty. Dzieje budowli opierano dotychczas na kronikach, a te nie zawsze by³y prowadzone rzetelnie. Bezkrytycznie powielano informacje z powojennych publikacji - mówi dr Stanis³aw Kowalski, wieloletni badacz zielonogórskiego ratusza.

Zatem w 1651 r. nie sp³on±³ ratusz drewniany, lecz murowany. Przy okazji tych badañ obalono te¿ mit, ¿e wie¿ê do budynku dobudowano pó¼niej. W rzeczywisto¶ci powstawa³a ona wraz z g³ówn± bry³±. Wiadomo ju¿, ¿e ratusz nie mia³ piwnic. Jak twierdz± naukowcy, zrezygnowano z nich z oszczêdno¶ci. Z czasem jednak mieszczañstwo wzbogaci³o siê i postanowi³o je wykopaæ. Pierwsza powsta³a w XVI w., a ta, gdzie teraz znajduje siê popularny pub Bachus, powsta³a dopiero w XVII w.

Beata Tokarz



adres tego artykuu: www.schwiebus.pl/articles.php?id=217