www.schwiebus.pl

:: Maciej Kolbe
Artyku dodany przez: schwiebu (2006-04-02 18:29:58)



Maciej Kolbe - rektor Sorbony i archidiakon wroc豉wski
(1450 - 安iebodzin / 11.07.1516 - Wroc豉w)




安iebodzi雟ka Gazeta Powiatowa
Wydanie Nr 03 [170] 2006

Ju w XV wieku ze 安iebodzina i jego okolic wywodzi這 si wielu student闚 znanych w闚czas uniwersytet闚 europejskich. Odnotowywani oni byli w matryku豉ch (ksi璕ach zapis闚) i ksi璕ach promocji m.in. Wiednia, Lipska, Pary瘸 i Krakowa. Na przyk豉d w Pary簑 cz這nkiem nacji (korporacji) niemieckiej by w roku 1462 Piotr, syn Cezarego Wagnera ze 安iebodzina, p騧niej, jako Pierre C廥ar, jeden z pierwszych drukarzy paryskich. Jednak do najwi瘯szych zaszczyt闚 na tej uczelni doszed inny 鈍iebodzinianin - Maciej Kolbe, wymieniony w roku 1480 z tytu貫m rektora uniwersytetu.

Maciej Kolbe urodzi si ok.1450 roku w 安iebodzinie w rodzinie mieszcza雟kiej; podkre郵a, 瞠 pochodzi z diecezji pozna雟kiej i jest poddanym ksi璚ia g這gowskiego Henryka XI (1467-1476). P騧niej tylko raz spotykamy si z potwierdzeniem jego rodowodu, gdy w po這wie 1483 roku otrzymuje wraz z matk El瘺iet, jako Maciej Kolbe ze "Swebissen" beneficjum w postaci rocznego czynszu w jednym z ko軼io堯w na 奸御ku. Dyskusyjna pozostaje kwestia jego rzekomego brata - Micha豉, karczmarza w Jaromierzu pod Wolsztynem, wspomnianego w roku 1498 jako "frater domini Kolbe". Wiemy r闚nie, 瞠 jego ostatni doczesn wol wype軟ia bli瞠j nam nieznany jego krewny o imieniu Pawe (1516).

Tymczasem w Pary簑 M. Kolbe ju w roku 1471 posiada tytu baka豉rza; dwa lata p騧niej zdobywa licencjat sztuk wyzwolonych (artium), czyli m.in. logiki, dialektyki i retoryki, a nast瘼nie mistrzostwo (magisteriat) artium. Potem przechodzi kolejne szczeble w administracji uniwersytetu: pe軟i funkcj prokuratora (zarz康cy) nacji niemieckiej (1473-"mgr Mathias Kolbe de Swebissin") oraz jej receptora (skarbnika). 23 czerwca 1480 roku zostaje rektorem uczelni i zwyczajowo przez par miesi璚y pe軟i t najwy窺z godno嗆, mieszkaj帷 w jednym z kilkudziesi璚iu kolegi闚 paryskich, tzw. kolegium burgundzkim. W okresie od 9 maja 1481 roku do roku 1484 lub 1487 jest socjuszem Sorbony.

Nast瘼nie Kolbe powraca na 奸御k i tu, po przyj璚iu do kapitu造 katedralnej we Wroc豉wiu w roku 1490, rozpoczyna si d逝gi okres jego kariery duchownej, a potem dyplomatycznej. Prawdopodobnie w roku 1491 otrzymuje tytularnie kanoni i probostwo w kolegiacie 鈍. Miko豉ja w G這gowie. We Wroc豉wiu od pocz徠ku w陰cza si czynnie w sp鏎 grupy kanonik闚 z biskupem Janem IV Rothem, za co zostaje ekskomunikowany 8 lipca 1491 roku. Sp鏎, gro膨cy procesem w Rzymie, nie ko鎍zy nawet porozumienie wynegocjowane przez bezstronnych rozjemc闚 w czerwcu 1494 roku. Po nieudanych staraniach, jako magister artium i baka豉rz teologii, o beneficjum we wroc豉wskim ko軼iele 鈍. El瘺iety, Kolbe ju w roku nast瘼nym zjawia si w Rzymie z misj zmierzaj帷 do pozbawienia Rotha mitry biskupiej. Tu pozostaje d逝窺zy czas, jest cz這nkiem bractwa "Anima" i zdobywa tytu doktora teologii, otrzymuj帷 r闚nocze郾ie prowizj na wroc豉wsk pra豉tur.

12 stycznia 1497 roku obejmuje jeden z wysokich urz璠闚 (dignitates) w owej pra豉turze - funkcj archidiakona wroc豉wskiego, czyli urz璠nika zarz康u diecezjalnego. Opr鏂z szerokich uprawnie (wizytacje ko軼io堯w, czuwanie nad 篡ciem kleru parafialnego i wiernych, przedstawianie kandydat闚 do 鈍i璚e), przypisane s mu okre郵one beneficja wraz z feudalnymi prawami dziedzica i s璠ziego. Wiemy np., 瞠 posiada maj徠ek przy ko軼iele 鈍. Maurycego na przedmie軼iach Wroc豉wia (1499, 1509). Pobiera tak瞠 od roku 1498 pensj jako familiaris pape. Na jaki czas utraci swoje funkcje w G這gowie, aby je ponownie odzyska ok. roku 1502, rozszerzaj帷 tytu造 o stanowiska s璠ziego i generalnego prokuratora (compulsora) w kwestiach zarz康u maj徠kiem kapitu造. W zasadzie nadal nie by zainteresowany sprawami g這gowskimi, rezydowa we Wroc豉wiu i zrezygnowa ostatecznie z wszystkich tutejszych godno軼i w roku 1514. W roku 1509 by natomiast promotorem synody diecezjalnego, co wyra幡ie podkre郵a這 jego zas逝gi i osobist pozycj. Mimo, 瞠 nosi w okresie wroc豉wskim r闚nie tytu "S. Paginae Professor" nie znamy zupe軟ie jego dzia豉lno軼i naukowej i dydaktycznej.

Pierwsz wa積 podr騜 dyplomatyczn odby Kolbe z ramienia kapitu造 w roku 1500, aby w Budzie u legata papieskiego zaprotestowa przeciw nak豉daniu przez ksi捫徠 legnicko-brzeskich podatk闚 na maj徠ki duchowie雟twa. W 1502 roku by tam ponownie wraz z dr. O. Winklerem, ale ju we w豉snej, prywatnej sprawie dochod闚 ko軼ielnych (prebendy). Z ponown misj w kwestiach podatkowych uda si M. Kolbe do Budy w roku 1510 wraz z biskupem pomocniczym Heinrichem von Fllstein. Mimo swej, powszechnie znanej, k堯tliwo軼i oraz nieust瘼liwo軼i znalaz uznanie u nast瘼cy Jana IV - biskupa Jana V Turzo i zosta w sierpniu 1512 roku oddelegowany na sob鏎 latera雟ki. Nie dotar jednak na Lateran, poniewa ostatecznie diecezja zrezygnowa豉 z udzia逝 w tym zgromadzeniu.

Maciej Kolbe zmar we Wroc豉wiu przed 11 lipca 1516 roku. W zapisie testamentowym przekaza kapitule, opr鏂z kielicha srebrnego i z這conego, sze嗆 ksi捫ek, kt鏎e przej掖 po 鄉ierci kanonika Miko豉ja Merbotha, przyjaciela Jana D逝gosza. Klasztor 鈍. Wincentego za otrzymane 20 gulden闚 w璕ierskich zobowi您a si natomiast do odprawiania dorocznych nabo瞠雟tw za dusz zmar貫go oko這 鈍i皻a Narodzenia 鈍. Jana Chrzciciela (24 VI).

Marek Nowacki



adres tego artyku逝: www.schwiebus.pl/articles.php?id=154