Kina w powojennym Świebodzinie

W ślad za ekipami zmilitaryzowanych kolejarzy, pocztowców i pionierów administracji polskiej, w kwietniu 1945 roku przyjechał do Świebodzina Stefan Jarmuszyński, pierwszy "kiniorz" oddelegowany z Okręgowego Zarządu Kin w Poznaniu. Z zadania wywiązał się należycie. Pierwsze kino, o nazwie "Rialto", otwarto przy ul. Grzybowej już 24 lutego 1946 roku. Premierową projekcją był pokaz filmu pod tytułem "Iwanowiczu nie gniewaj się". Przed wejściem do kina widzowie otrzymywali starannie wydrukowane programy ze zdjęciami bohaterów filmu, krótkim streszczeniem fabuły i licznymi ciekawostkami.

Gorzej było ze stanem technicznym obiektu i jego wyposażeniem. Brakowało sprawnej aparatury i siedzisk, z sufitu na widzów spadał tynk, a ten opłakany wygląd "poprawiał" własnoręcznie kijem od szczotki Szczepan Hyżorek - od sierpnia 1949 roku nowy kierownik kina, który naiwnie liczył na przeprowadzenie remontu. Niestety, w kolejnym roku "Rialto" zostało zamknięte, a jego funkcję przejęło tymczasowo ruchome kino "letnie", działające pod tzw. gołą chmurką. Przed zimą przeniesiono je do sali teatralnej w obecnym domu kultury, w której wyświetlano filmy do 1953 roku. W tym czasie kino ponownie zamknięto z powodu pożaru i przeniesiono do tzw. Strzelnicy - budynku Lubuskich Fabryk Mebli, gdzie odbywały się projekcje aż do kwietnia 1962 roku. Gdy odbudowano spaloną salę w domu kultury, w lutym 1962 roku otwarto kino "Kosmos", ponadto od 1 stycznia 1963 roku działalność rozpoczęło kino "Przyjaźń". Obie placówki istnieją do dzisiaj. Od lat administruje nimi Jan Melnik.

Równolegle z kinem stałym funkcjonowało też kino objazdowe, które z filmami docierało do wszystkich sal wiejskich na terenie powiatu. Jego koniec przypieczętowała transformacja ustrojowa w roku 1989 i późniejsze masowe upowszechnienie kaset i odtwarzaczy video.

Istotną rolę w zapewnieniu rozrywki odgrywały także stałe kina zakładowe, prowadzone na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych przez związki zawodowe. Były to: "Metalowiec" przy zakładzie M-16, czyli obecnej "Eltermie", oraz kino "Kłos" przy POM-ie na zapleczu ul. Młyńskiej, a największym uznaniem młodzieżowej publiki cieszyły się przez długi czas niedzielne projekcje odcinkowego filmu pod tytułem "Pat i Pataszon". Na mniejszą skalę upowszechnianiem twórczości filmowej zajmowały się również: klub Świebodzińskiej Spółdzielni Mieszkaniowej "Betonik", DKF "Samowar" Jerzego Różyckiego i Amatorski Klub Filmowy TPZŚ "Lubusz" przy Sanatorium, tj. obecnym Lubuskim Ośrodku Rehabilitacyjno-Ortopedycznym im. dra Lecha Wierusza.